Klasyfikacja i zastosowanie olejów silnikowych
Funkcje oleju silnikowego
| Smarowanie |
| Zdolność do utrzymania powstałych osadów w stanie dyspersji
(utrzymanie cząstek stałych w stanie zawiesiny)
oraz do zapobiega tworzeniu się szlamu |
| utrzymanie silnika w czystości |
| uszczelniania tłoka w cylindrze |
| utrzymanie płynności w niskiej temperaturze |
| Zachowanie własności w czasie postojów |
| Tłumienie drgań |
Klasyfikacja lepkościowa
SAE - Society of Automotive Engineers
Amerykańskie Stowarzyszenie Inżynierów Samochodowych z siedzibą w Warrendale niedaleko Pittsburgh`a. Istnieje od 1905 roku. SAE jest dziś obecne w 97 krajach na całym świecie. Głównym celem stowarzyszenia jest wyznaczeni standardów dla przemysłu samochodowego (paliwa, oleje, parametry świateł i inne). Klasyfikacja SAE dzieli oleje na 11 klas lepkościowych w trzech grupach: oleje zimowe, letnie, wielosezonowe.
Oleje zimowe
Grupę olejów zimowych podzielono na 6 klas oznaczonych symbolami liczbowymi, przy których umieszczono literę W (Winter- zima)SAE: 0W, 5W, 10W, 15W, 20W, 25W.
Oleje letnie
Grupę olejów letnich podzielono na 5 klas SAE: 20, 30, 40, 50, 60.
Oleje wielosezonowe
Grupa olejów wielosezonowych jest najczęściej stosowana w silnikach samochodowych z uwagi na możliwości eksploatacji niezależnie od pory roku. Przykładowe oznaczenia olejów wielosezonowych 0W30, 5W40, 15W40.
Klasyfikacje jakościowe
I Klasyfikacja ACEA
ACEA - Association des Constructeurs Européens dAutomobile
Stowarzyszenie Konstruktorów Samochodów Europejskich z siedzibą w Brukseli istnieje od 1996 roku. Do stowarzyszenia należą takie firmy jak BMW, FIAT, POROSCHE, VOLVO czy VOLKSVAGEN. Głównym celem stowarzyszenia jest poprawa jakości olejów silnikowych. Wszyscy producenci olejów silnikowych przystępujących do programu ACEA zgadzają się produkować oleje silnikowe w oparciu o EELQMS (Europejski System Jakości Olejów Silnikowych), standardy ISO oraz zalecenia ACEA. Do najbardziej znanych producentów posiadających akredytacje stowarzyszenia należą m. In.: BP, CASTROL, COMMA, ELF, MOBIL, SHELL, STATOIL, TEXACO.
Do silników benzynowych w samochodach osobowych
|
A1 - |
oleje wielosezonowe do wszystkich nowoczesnych silników. Dzięki niskiej lepkości zwiększa oszczędność paliwa (spełnia wymogi A2);
|
|
A2 - |
oleje wielosezonowe do silników po 1989r. Podstawowa klasa olejów o mineralnych o zwykłej lepkości;
|
|
A3 - |
oleje wielosezonowe (0W/XX, 5W/XX, 10W/XX) do nowoczesnych silników sportowych i typowych. Dzięki niskiej lepkości zwiększa oszczędność paliwa;
|
|
A4 - |
do silników sportowych lub typowych z przedłużonym czasem ścieku oleju;
|
|
A5 - |
oleje łączące energooszczędność z najwyższą jakością.
|
Do silników diesla małej pojemności w samochodach osobowych i dostawczych
|
B1 - |
oleje wielosezonowe do wszystkich nowoczesnych silników samochodów osobowych oraz lekkich dostawczych. Dzięki niskiej lepkości zwiększa oszczędność paliwa (spełnia wymogi B2);
|
|
B2 - |
olej wielosezonowy, szczególnie polecany do silników bez wtrysku bezpośredniego;
|
|
B3 - |
olej wielosezonowy o niskiej lepkości (0W/XX, 5W/XX, 10W/XX) do silników sportowych i o dużej mocy;
|
|
B4 - |
oleje wielosezonowe do silników najnowszej konstrukcji z wtryskiem bezpośrednim (rozszerzona B2);
|
|
B5 - |
Kategoria olejów konwencjonalnych i lekkiego biegu. Odpowiada ACEA A3, jednakże z obniżoną lepkością HTHS. W silniku pomiarowym w porównaniu do oleju referencyjnego 15W-40 musi zostać wykazana oszczędność paliwa > 2,5%.
|
Do silników Diesla z filtrem cząsteczek stałych w samochodach osobowych
|
C1 - |
Nowa klasyfikacja (od 10/2004). Oleje do silników Diesla w samochodach osobowych z filtrem cząstek stałych. Zawartość popiołów siarczanowych maksymalnie 0,5%. Z obniżonym HTHS (Ford).
|
|
C2 - |
Nowa klasyfikacja (od 10/2004). Oleje do silników Diesla w samochodach osobowych z filtrem cząstek stałych. Zawartość popiołów siarczanowych maksymalnie 0,8%. Z HTHS > 2,9 mPas (PEUGEOT).
|
|
C3 - |
Nowa klasyfikacja (od 10/2004). Oleje do silników Diesla w samochodach osobowych z filtrem cząstek stałych. Zawartość popiołów siarczanowych maks.0,8%. Z HTHS > 3,5 mPas (DaimlerChrysler i BMW).
|
Samochody dostawcze i ciężarowe
|
E1 - |
Nieaktualna
|
|
E2 - |
standardowy, do silników z turbodoładowaniem i bez;
|
|
E3 - |
Nieaktualna od 10/2004, obowiązuje do 1 listopada 2006, zastąpiona E6;
|
|
E4 - |
Oparta na normie MB 228.5. Nie stosuje się testu silnikowego OM 364 A, za to Mack T8 & T8E. Przeznaczony na najdłuższe okresy między wymianami oleju, odpowiedni do silników spełniających Euro III;
|
|
E5 - |
Nieaktualna od 10/2004, obowiązuje do 1 listopada 2006, zastąpiona E7;
| |
E6 - |
Zalecane są do wysoko obciążonych silników wymagających zarówno Euro 1, 2 i 3, jaki i Euro 4 z wydłużonym okresem pomiędzy wymianami (zgodnie z zaleceniami producenta silnika), pracujących w bardzo trudnych warunkach. Szczególnie polecane do motorów wysokoprężnych z zaworem EGR (Exhaust Gas Recirculation), z lub bez filtra cząstek stałych. Formulacja ACEA
|
|
E6 - |
jest mocno akcentowana dla nowych jednostek z filtrem PDF jaki i tych, w których zaleca się tankowanie nisko siarkowego paliwa ON (maksymalnie do 50 ppm, np. Shell V-Power Diesel). Wszelkie wątpliwości co do stosowania nowej klasy olejowej powinny być rozstrzygnięte w serwisie danej marki.
|
|
E7 - |
oleje których zadaniem jest także utrzymywanie stałej lepkości w szerokim spektrum temperatur, mają one wysokie własności czyszczące (tłoki, pierścienie czy łożyska ślizgowe turbosprężarek), rozpraszające sadze, jak również zapewniają ochronę przed tzw. polerowaniem gładzi cylindrowej. Zalecane są do silników Diesla wymagających normy Euro 1, 2 i 3 oraz Euro 4 z wydłużonymi okresami pomiędzy wymianami i pracującymi w bardzo ciężkich warunkach. Rekomendowane są do motorów bez filtra PDF, szczególnie zalecane do techniki EGR jak i technologii SCR (redukcja tlenków azotu NOx). Wszelkie wątpliwości co do stosowania nowej formulacji olejowej powinny być również rozstrzygnięte w serwisie danej marki
|
II Klasycikacja API
API - American Petroleum Institute
Amerykański Instytut Naftowy z siedziba w Waszyngtonie oraz oddziałami w 27 stanach istnieje od 1919 roku. Instytut nadzoruje specjalny Program Certyfikacji oparty o współdziałanie takich firm, jak FORD, GENERAL, MOTORS, DAJMLER, CHLYSLER, Stowarzyszenie Producentów Silników. Głównym celem programu jest stworzenie standardów Jakościowych dla olejów silnikowych. Wszystkie produkty, które spełniają wysokie wymagania Programu mogą stosować jego oznaczanie klas jakości.
Samochody z silnikiem benzynowym
|
SM - |
najnowsza klasa jakości, weszła w życie w lipcu 2004, do silników benzynowych aut osobowych. Jej zastosowanie odnosi się do wszystkich kolejnych klas API gwarantując zachowanie pełnej ochrony silnika;
|
|
SL - |
do wszystkich silników używanych obecnie, chroni silnik podczas pracy w wysokich temperaturach oraz zmniejsza zużycie paliwa i oleju;
|
|
SJ - |
do wszystkich silników wyprodukowanych do roku 2001;
|
|
SH - |
do wszystkich silników wyprodukowanych do roku 1996;
|
|
SG - |
do wszystkich silników wyprodukowanych do roku 1993.
|
Samochody z silnikiem wysokoprężnym
|
Ch4 - |
do najnowszych silników turbodoładowanych, może być stosowany zamiast olejów z kategorią CD, CF4, CG4;
|
|
CG4 - |
do silników ciężarowych autobusowych, być stosowany zamiast olejów z Kategorią CD, CE i CG4;
|
|
CF4 - |
do silników turbodoładowaniem lub bez, może być stosowany zamiast olejów z kategorią CD, CE;
|
|
CF2 - |
do silników dwusuwowych, może być stosowany zamiast olejów z kategorią CD2;
|
|
CF - |
do silników pracujących w ciężkich warunkach, bez wtrysku bezpośredniego, może być stosowany zamiast olejów z kategorią CD.
|
Tabela odpowiedników olejów różnych marek
| CASTROL | COMMA |
ELF |
LOTOS |
MOBIL |
SHELL |
Formula SLX
0w30
API SL/CF
ACEA A3/B3/B4 |
Syner-Z
0w30
API SL/CF
ACEA A3/B3/B4 |
Evolution SXR
0w30
API SL/CF
ACEA A5/B5 |
Dynamic
0w40
API SJ/CF
ACEA A3/B3 |
Mobil 1
0w40
API SM
ACEA A3/B3/B4 |
Helix Ultra X
0w30
ACEA A1/B1/A5/B5 |
GTX Magnatec
5w40
API SL/CF
ACEA A3/B3 |
Syner-G
5w40
API SL/CF
ACEA A3/B3 |
Excellium XLL
5w40
API SL/CF
ACEA A3/B4 |
Syntetic
5w40
API SL/SJ/CF/CD
ACEA A3/B3/B4 |
Mobil
15w50
API SL/SJ/CF
ACEA A3/B3/B4 |
Helix Ultra
5w40
API SL/CF
ACEA A3/B3/B4 |
GTX Magnatec
10w40
API SI/CF
ACEA A3/B3 |
Eurolite
10w40
API SL/CF
ACEA A3/B3 |
Competition ST
10w40
API SL/CF
ACEA AW/B3/B4 |
Semisyntetic
10w40
API SJ/CF
ACEA A3/B3/A2 |
Mobil Syper S
10w40
API SM
ACEA A3/B3/B4 |
Helix Plus
10w40
API SL/CF
ACEA A2/B3 |
GTX
15W40
API SH/CD
ACEA A2/B2 |
Super
15w40
API CF
ACEA A3/B3/B4 |
Sporti SRI
15w40
API SL/CF
ACEA A2 |
Mineralny
15w40
API SJ/CF
ACEA A3/B3/B4 |
Mobil Super S
15w40
API SL
ACEA A3/B3/B4 |
Helix Super
5w40
API SJ/CF
ACEA A2/B2 |
| |
Syner-D
5w40
API CF
ACEA A3/B3/B4 |
Excellium LDX
5w40
API SL/CF
ACEA A3/B3/B4 |
Syntetic
5w40
API SL/SJ/CF/CD
ACEA A3/B2/B4 |
Mobil 1 Turbo Diesel
0w40
API SL/CF/SJ/EC
ACEA B3/B4/A3 |
Helix Diesel Ultra
5w40
API CF/DC 229.3
ACEA B3/B4 |
GTD Magnatec
10w40
API CF/SL
ACEA A3/B3 |
Diesel
15w40
API CF4
ACEA B2 |
Prestigrade
15w40
API CF
ACEA B2 |
Syntetic
5w40
API SL/SJ/CF/CD
ACEA A3/B2/B4 |
Mobil Super M Diesel
15w40
API SL/CF
ACEA A3/B3 |
Helix Super Diesel
15w40
API CF
ACEA B2 |
Utworzono: 17.01.2007 r.
Ostatnia aktualizacja: 17.01.2007 r.
Bibliografia
---------------------------
1. Infineum - guide oil book2005
2. the ACEA 2004 sequences - Whats New?
3. http://www.off-road.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=241
|